Een slecht genezen enkelverstuiking is een verstuiking die weken of maanden na het letsel nog steeds pijn, zwelling, stijfheid of het gevoel dat de enkel ‘wegzakt’ veroorzaakt. Meestal komt dat door onvolledige revalidatie, door een instabiliteit waaraan niet is gewerkt of door bijkomende letsels die onopgemerkt bleven. Het goede nieuws is dat een gedetailleerde beoordeling en een goed gericht fysiotherapieprogramma in veel gevallen de functie van de enkel kunnen verbeteren. Bij Centro Ubud in Torremolinos beoordelen we elk geval individueel om te begrijpen wat het herstel in de weg staat.
Wat is een enkelverstuiking precies?
Een verstuiking is een letsel van de banden, de structuren die de botten met elkaar verbinden en het gewricht stabiliteit geven. Bij de enkel is het meest voorkomende mechanisme het naar binnen omslaan (inversie), waarbij vooral de laterale enkelbanden worden aangedaan, met name de voorste talofibulaire band.
Afhankelijk van de ernst worden verstuikingen meestal in drie graden ingedeeld: van een uitrekking van de vezels met weinig gevolgen tot een volledige scheur van de band. Maar de aanvankelijke graad is niet alles: zelfs een verstuiking die licht leek, kan restklachten achterlaten als ze niet goed wordt gerevalideerd.
Waarom kan een enkelverstuiking slecht genezen?
Veel mensen denken dat een verstuiking ‘vanzelf geneest’ met rust en ijs. In de beginfase kunnen die maatregelen verlichting geven, maar de band heeft tijd, progressieve belasting en prikkels nodig om haar functie terug te krijgen. Dit zijn enkele van de meest voorkomende redenen waarom de enkel niet volledig herstelt:
- Onvolledige revalidatie: je pakt de activiteit weer op zodra de pijn weg is, maar zonder kracht, beweeglijkheid of evenwichtscontrole te hebben teruggewonnen.
- Te lang immobiliseren: bij veel verstuikingen kan het te lang geïmmobiliseerd houden van de enkel stijfheid en krachtverlies in de hand werken.
- Verlies van proprioceptie: de banden bevatten receptoren die het zenuwstelsel informeren over de stand van de enkel. Na het letsel kan die informatie verstoord raken en reageert de enkel slechter op een ongelijkmatige ondergrond.
- Herhaalde verstuikingen: elke nieuwe verzwikking vergroot het risico op de volgende, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat die zonder specifieke training moeilijk te doorbreken is.
- Niet-gediagnosticeerde bijkomende letsels: soms is niet alleen de band het probleem.
Welke letsels kunnen schuilgaan achter een verstuiking die niet verbetert?
Wanneer de pijn langer aanhoudt dan verwacht, is het verstandig andere aandoeningen uit te sluiten die bij de verstuiking kunnen horen. Onder andere:
- Letsels van het kraakbeen van het sprongbeen (osteochondrale letsels), die diepe pijn en een gevoel van blokkade kunnen veroorzaken.
- Aandoening van de peroneuspezen, gelegen achter de buitenenkel, die bij dezelfde verzwikking geïrriteerd of beschadigd kunnen raken.
- Letsel van de syndesmose, het geheel van banden dat het scheenbeen en het kuitbeen boven de enkel verbindt (de zogenoemde ‘hoge enkelverstuiking’).
- Gewrichtsimpingement door littekenweefsel dat vastzit aan de voor- of buitenkant van de enkel.
- Zenuwirritatie in het gebied, zoals van de oppervlakkige peroneuszenuw, die tintelingen of een brandend gevoel op de voetrug kan geven.
- Kleine fracturen die op het moment van het letsel niet werden opgemerkt.
Daarom is het, als de enkel pijn blijft doen, niet de kunst dezelfde behandeling te herhalen, maar uit te zoeken welke structuur de klachten veroorzaakt. In sommige gevallen is doorverwijzing naar de arts nodig voor beeldvormend onderzoek.
Welke symptomen wijzen erop dat de verstuiking niet goed is hersteld?
Dit zijn de meest voorkomende signalen van een slecht genezen enkelverstuiking:
- Aanhoudende pijn aan de buiten- of voorkant van de enkel, vooral bij lopen op ongelijk terrein, hardlopen of springen.
- Zwelling die aan het einde van de dag of na activiteit verschijnt.
- Een gevoel van instabiliteit of dat de enkel ‘het laat afweten’, met herhaalde verzwikkingen.
- Stijfheid, vooral bij het omhoog buigen van de enkel (bijvoorbeeld bij het afdalen van trappen of door de knieën zakken).
- Moeite om het evenwicht op één been te bewaren.
- Knappen, blokkades of het gevoel dat er iets ‘blijft haken’ in het gewricht.
Wanneer het gevoel van wegzakken en herhaalde verzwikkingen na verloop van tijd aanhouden, spreken we van chronische enkelinstabiliteit, een veelvoorkomend beeld dat je het best zo snel mogelijk aanpakt.
Gratis eerste consult bij Centro Ubud in La Carihuela (Torremolinos). Stuur ons een WhatsApp.
Hoe wordt een enkel beoordeeld die pijn blijft doen?
De beoordeling is het uitgangspunt. In de praktijk bekijken we de geschiedenis van het letsel (hoe het gebeurde, hoe vaak het zich heeft herhaald, welke behandelingen er zijn geweest) en doen we een onderzoek van voet en enkel dat omvat:
- Palpatie van banden, pezen en andere structuren om de oorsprong van de pijn te lokaliseren.
- Stabiliteitstesten van de banden.
- Beoordeling van de gewrichtsbeweeglijkheid, vooral van de dorsaalflexie.
- Testen van evenwicht, kracht en controle bij staan op één been.
- Analyse van het looppatroon en van de bewegingen die klachten uitlokken, zoals hardlopen of springen.
De musculoskeletale echografie kan een nuttig hulpmiddel zijn om banden en pezen in realtime te beoordelen. Als een letsel wordt vermoed dat ander onderzoek of gespecialiseerde medische beoordeling vereist, wordt doorverwijzing aanbevolen.
Hoe wordt een slecht genezen enkelverstuiking met fysiotherapie behandeld?
De behandeling wordt afgestemd op wat de beoordeling laat zien. In onze afdeling voor fysiotherapie in Torremolinos combineren we verschillende strategieën:
Beweeglijkheid terugwinnen
Veel enkels die verstuikingen hebben gehad, blijven stijf. Manuele therapie en mobiliteitsoefeningen helpen het gewrichtsbereik terug te krijgen, vooral de dorsaalflexie, die essentieel is om normaal te lopen, te rennen en trappen af te gaan.
Progressieve krachttraining
Krachttraining van de enkelspieren, de peroneusspieren, de kuit en ook de heup verbetert het vermogen van de enkel om belasting te dragen. Het wordt progressief voorgeschreven en afgestemd op wat elke persoon kan verdragen.
Proprioceptie- en evenwichtstraining
Dit is een van de pijlers met de beste wetenschappelijke onderbouwing om het risico op nieuwe verstuikingen te verminderen. Je begint met eenvoudige evenwichtsoefeningen en bouwt op naar onstabiele ondergronden, richtingsveranderingen en sprongen, afhankelijk van de doelen van elke patiënt.
Aanvullende technieken
In sommige gevallen, bij aanhoudende pijn in pezen of littekenweefsel, kunnen technieken zoals echogeleide invasieve fysiotherapie of shockwavetherapie worden overwogen. Ze worden altijd aangegeven na het onderzoek en als onderdeel van een breder plan, nooit afzonderlijk.
Geleidelijke terugkeer naar activiteit
Het uiteindelijke doel is met vertrouwen weer te lopen, te werken of te sporten. Daarvoor wordt een geleidelijke terugkeer gepland, met functionele criteria die aangeven wanneer de enkel klaar is voor elk niveau van belasting.
Hoe lang duurt het om de enkel te herstellen?
Er is geen vaste termijn. Het hangt af van hoe lang het probleem al bestaat, het aantal eerdere verstuikingen, de bijkomende letsels en de consequentie waarmee je de oefeningen doet. Sommige mensen merken binnen enkele weken verbetering en anderen hebben een langer proces nodig. Het belangrijkste is een plan te volgen met meetbare doelen en dit regelmatig te evalueren.
Wanneer kan een operatie nodig zijn?
De meeste gevallen van chronische instabiliteit worden in eerste instantie conservatief aangepakt. Wanneer na een goed uitgevoerd revalidatieprogramma de instabiliteit of de klachten aanhouden, of wanneer er letsels zijn die dit vereisen, kan een beoordeling door een traumatoloog worden overwogen. Die beslissing is altijd aan de medisch specialist.
Als je naast de enkel ook klachten hebt in andere delen van de voet, kun je onze pagina over voet- en enkelpijn in Torremolinos raadplegen.
Veelgestelde vragen over een slecht genezen enkelverstuiking
Is het normaal dat een verstuiking na enkele maanden nog pijn doet?
Dat is niet wat je mag verwachten. Als de pijn, zwelling of instabiliteit na twee of drie maanden aanhoudt, is het raadzaam een beoordeling te laten doen om de oorzaak te vinden en de behandeling aan te passen.
Heeft fysiotherapie zin als de verstuiking jaren geleden was?
Ja, in veel gevallen. Ook al is het letsel oud, de kracht, de beweeglijkheid en de controle van de enkel zijn te trainen. De respons verschilt per persoon, daarom is een voorafgaande beoordeling belangrijk.
Moet ik permanent een enkelbrace dragen?
Meestal is dat niet nodig. Een enkelbrace of tape kan op bepaalde momenten nuttig zijn, zoals bij het hervatten van sport, maar vervangt de kracht- en evenwichtstraining niet.
Kan ik hardlopen als mijn enkel instabiel is?
Dat hangt af van de mate van instabiliteit en de klachten. Vaak kun je een aangepast activiteitsniveau behouden terwijl aan het herstel wordt gewerkt. Je fysiotherapeut vertelt je wat in elke fase redelijk is.
Heb ik een MRI nodig?
Niet altijd. Klinisch onderzoek en, indien van toepassing, echografie geven veel informatie. Als een letsel van het kraakbeen, het bot of iets anders wordt vermoed dat dit vereist, wordt de bijbehorende medische beoordeling aanbevolen.
Gratis eerste consult bij Centro Ubud in La Carihuela (Torremolinos). Stuur ons een WhatsApp.
Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijke beoordeling door een zorgverlener.


